Czas, gdy Bob Dylan jeździł na rowerze Lwa Tołstoja

„Jedną z rzeczy, do których nas szkolono, było chowanie się i krycie pod ławkami, gdy wyły syreny alarmowe, ponieważ Rosjanie mogli nas zaatakować bombami” – napisał. „Powiedziano nam, że Rosjanie mogą w każdej chwili wylądować na spadochronach nad naszym miastem. To byli ci sami Rosjanie, z którymi moi wujowie walczyli ramię w ramię kilka lat wcześniej. Teraz stali się potworami, które miały podciąć nam gardła i spalić nas.” Dylan wydawał się sceptyczny wobec tych przekonań i nazwał je „dziwnymi” i „osobliwą fantazją”.

To właśnie w szczytowym okresie zimnej wojny każda biblioteka lub prywatna kolekcja książek warta swojej ceny zawierała tytuły napisane przez wielkich rosyjskich autorów. Przenieśmy się do lat sześćdziesiątych i widzimy Dylana jako walczącego artystę w Nowym Jorku, który znalazł pokój z zestawem książek, w tym powieściami Gogola, Balzaka, Maupassanta, Dickensa i Hugo.

„Rosyjskie rzeczy na półce miały szczególnie mroczną obecność” – napisał Dylan. „Były tam wiersze polityczne Puszkina, który był uważany za rewolucjonistę.” Amerykański bard natknął się na dzieła Lwa Tołstoja i Fiodora Dostojewskiego w tym samym pokoju.

„Dostojewski również wiódł ponure i ciężkie życie” – napisał Dylan, wspominając zesłanie rosyjskiego pisarza na Syberię za pisanie socjalistycznej propagandy w XIX wieku. „Ostatecznie został ułaskawiony i pisał opowiadania, aby spłacić swoich wierzycieli. Tak jak ja na początku lat 70. pisałem albumy, aby spłacić swoich.”

Album Dylana z 1975 roku „Blood on the Tracks” był inspirowany innym wielkim rosyjskim pisarzem. „Ostatecznie nagrałem cały album oparty na opowiadaniach (Antona) Czechowa – krytycy myśleli, że jest autobiograficzny – to było w porządku” – napisał w swojej autobiografii.

Wizyta w Moskwie w 1985 roku

Mówiąc o Tołstoju, Dylan wspomniał o swojej wizycie w Moskwie i Związku Radzieckim w 1985 roku. Ta wizyta, zorganizowana przez słynnego rosyjskiego poetę Andrieja Wozniesienskiego, została w dużej mierze zapomniana w powszechnej wyobraźni.

Dylan, którego babcia pochodziła z Odessy, był podekscytowany pomysłem odwiedzenia Związku Radzieckiego. Wraz z amerykańskim poetą Allenem Ginsbergiem Dylan został zaproszony do udziału w koncercie poetyckim w przededniu XII Światowego Festiwalu Młodzieży i Studentów.

Amerykański bard został zaproszony do występu dla ograniczonej publiczności na Stadionie Łużniki. Wieczór z udziałem Wozniesienskiego i wybitnego poety Jewgienija Jewtuszenki okazał się klapą, ponieważ publiczność składała się głównie z komsomolców (młodych komunistów).

Według relacji rosyjskiego muzyka Andrieja Gorochowa, publiczność, składająca się z osób, które nie wiedziały, kim jest Dylan i słabo rozumiały angielski, nie odpowiedziała entuzjastycznie na muzykę barda. Dylan podobno był zdenerwowany koncertem i „płakał” później tej nocy w daczy Wozniesienskiego w Peredelkinie.

Pierwsza podróż Dylana do Rosji poprawiła się po klapie w Moskwie. Udało mu się pojechać do posiadłości Tołstoja w Jasnej Polanie. W swojej autobiografii Dylan wspomina, że natknął się na książkę Tołstoja w tym samym pokoju w nowojorskich latach sześćdziesiątych, w którym czytał dzieła Puszkina i Dostojewskiego.

„Była tam książka hrabiego Lwa Tołstoja, którego posiadłość odwiedziłem ponad dwadzieścia lat później – jego rodzinna posiadłość, w której uczył chłopów. Znajdowała się pod Moskwą i to tam pod koniec życia odrzucił wszystkie swoje pisma i wyrzekł się wszelkiego rodzaju walki.”

Jasna Polana

Balabanov/Sputnik

W tym, co dziś wydaje się całkowicie nie do pomyślenia, Dylan, który nie cieszył się żadnym statusem gwiazdy w Rosji, otrzymał szczególny przywilej. „Przewodnik pozwolił mi pojeździć na jego (Tołstoja) rowerze” – napisał amerykański bard.

Dylan chciał odwiedzić miasto Odessę, ale odmówiono mu oficjalnej zgody, ponieważ miasto było wówczas zamknięte dla osób niebędących obywatelami radzieckimi. Odwiedził Tbilisi, gdzie spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem ze strony publiczności. Niektóre relacje z tamtego okresu sugerują, że Dylanowi udało się stamtąd pojechać do Odessy.

Andriej Gorochow uważał, że Dylan nigdy nie wróci do Rosji po klapie w Moskwie w 1985 roku, ale bard wystąpił w Petersburgu w czerwcu 2008 roku. Tam otrzymał długo oczekiwane uznanie w kraju, który wpłynął na niego na tak wiele sposobów.

W przypadku wykorzystywania jakichkolwiek treści Russia Beyond, w części lub w całości, zawsze należy podać aktywny link do oryginalnego materiału.